Standardy ochrony małoletnich – Poradnia Psychologiczno

Podstawową normą obowiązującą w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu, zwanej w dalszej części dokumentu „Poradnią” jest zasada działania dla dobra małoletniego oraz w jego najlepszym interesie.

Poradnia, udzielając małoletnim pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz innych form pomocy i wsparcia zgodnie z zadaniami nałożonymi przepisami prawa, stosuje zasadę równego traktowania, która opiera się na poszanowaniu praw wszystkich małoletnich, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb małoletnich niepełnosprawnych oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

W trosce o dobro małoletnich oraz realizując obowiązek prawny wynikający z ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.), Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu, w dniu 23 maja 2024 roku wprowadza standardy ochrony małoletnich mające na celu szeroko pojętą ochronę małoletnich oraz wypełnienie obowiązków prawnych.

Standardy ochrony małoletnich to zbiór zasad, które stawiają ochronę małoletniego
w centrum działań i wartości Poradni i tym samym pomagają tworzyć bezpieczne, wolne od przemocy i przyjazne dla małoletnich środowisko. Małoletni mogą zostać pokrzywdzeni każdym rodzajem przestępstwa, jednak najczęściej w kontekście przestępczości na szkodę małoletnich wskazuje się na przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, wolności seksualnej
i obyczajności, przeciwko rodzinie i opiece, czci i nietykalności cielesnej oraz przestępstwa przeciwko wolności.

Rozdział I

Definicje i podstawy prawne

§ 1

Małoletni – należy przez to rozumieć osobę, która nie ukończyła 18 roku życia; w niniejszym dokumencie jako małoletnich należy rozumieć małoletnich korzystających z pomocy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu.
Poradnia – należy przez to rozumieć Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Grójcu.
Personel, pracownicy – należy przez to rozumieć specjalistów zatrudnionych w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu bez względu na formę zatrudnienia (umowa o pracę, umowy cywilnoprawne), w tym m.in. psychologów, pedagogów, logopedów, terapeutów, pracowników dydaktycznych itp.
Dyrektor – należy przez to rozumieć Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu.
Opiekun prawny – przedstawiciel ustawowy dziecka, rodzic/opiekun prawny.
Przemoc wobec małoletnich – należy przez to rozumieć stosowanie kar cielesnych, zadawanie cierpień psychicznych bądź świadome i umyślne działanie lub zaniechanie wykorzystujące dominującą pozycję osoby stosującej przemoc np. przewaga fizyczna, psychiczna. Przemocą jest także niewywiązywanie się z opieki nad małoletnim, które ma konsekwencje dla jego zdrowia fizycznego lub psychicznego, a ponadto jest nią również celowe zaniechanie działań, które mogłyby zapobiec krzywdzie małoletniego.
Przemoc domowa – należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia;
naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną;
powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę;
ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej;
istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Wykorzystywanie seksualne małoletniego – należy przez to rozumieć włączenie małoletniego w aktywność seksualną, której nie jest w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub do której z pewnością nie dojrzał rozwojowo i nie może się na nią zgodzić w ważny prawnie sposób. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia w sytuacji, gdy taka aktywność wystąpi między dorosłym a małoletnim lub małoletnim a innym małoletnim, zwłaszcza jeżeli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy. Celem tej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby.

Aktywność seksualna może dotyczyć:

namawiania lub zmuszania małoletniego do angażowania się w czynności seksualne;
wykorzystywania małoletniego do prostytucji lub innych prawnie zakazanych praktyk o charakterze seksualnym;
wykorzystywania małoletniego do produkcji materiałów lub przedstawień o charakterze pornograficznym.
Cyberprzemoc – należy przez to rozumieć różne akty przemocy popełnione, nasilone lub wspomagane za pomocą systemów teleinformatycznych i telekomunikacyjnych, takich jak telefony komórkowe, Internet, media/serwisy społecznościowe, gry komputerowe online i inne komunikatory.
Dane osobowe – należy przez to rozumieć informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej („osobie, której dane dotyczą”); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
Dyskryminacja – (łac. discrimino – rozróżniam) – należy przez to rozumieć sposób traktowania osób, które ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną znajdują się w położeniu mniej korzystnym niż inne osoby w porównywalnej sytuacji.

§ 2

Standardy ochrony małoletnich są dokumentem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu opisującym stosowane procedury ochrony małoletnich w celu spełnienia wymagań wynikających z:
ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.),
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U.
z 2021 r. poz. 1249 ze zm.);
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.);
Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. z 2023 r. poz.2499).
Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2023 roku poz. 1798)

§ 3

W Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu w pełni przestrzegane są prawa małoletnich obejmujące w szczególności:
prawną i faktyczną ochronę życia i zdrowia;
wolność sumienia;
wolność myśli;
wolność wyznania;
umożliwienie rozwoju osobistego;
szacunek i uznanie ze strony innych.
Prawa, o których mowa w ust. 1 są prawami niezbywalnymi, natomiast ich ograniczenie może wynikać wyłącznie z norm prawnych oraz orzeczeń sądów powszechnych.

§ 4

Personel Poradni posiada wystarczającą wiedzę pozwalającą na prawidłowe wykrywanie, rozpoznawanie symptomów oraz reagowanie na podejrzenie lub fakt krzywdzenia małoletnich lub czynników ryzyka występujących w tym obszarze.
Personel posiada obowiązek reagowania na przypadki, w których istnieje uzasadnione podejrzenie faktu krzywdzenia małoletniego.
Personel Poradni podczas bieżącej pracy i bezpośredniego kontaktu z małoletnim może zaobserwować fizyczne ślady krzywdzenia na jego ciele oraz wykazywanie przez niego oznak bólu; szczególną uwagę powinien zwrócić na widoczne na ciele małoletniego obrażenia takie jak m.in. ślady pobicia, zadrapania, rozległe siniaki, stłuczenia, zbicia, rany, oparzenia itp., których pochodzenie jest trudne do wyjaśnienia, a małoletni pytany o nie – podaje niewiarygodne, niespójne czy wręcz niemożliwe powody ich powstania.
Ponadto uwagę personelu Poradni powinno zwrócić zachowanie małoletniego, które wcześniej nie miało miejsca podczas bezpośrednich kontaktów z małoletnim, w tym m.in. takie jak np.:
widoczna i nagła zmiana zachowania małoletniego w stosunku do poprzednich jego zachowań;
zauważalny strach małoletniego przed powrotem do domu;
unikanie przez małoletniego rozmów na temat samopoczucia, rodziny albo inicjowanie rozmów o przemocy lub/oraz nadmierne zainteresowanie treściami pornograficznymi, widoczne niestosowne do wieku jego rozbudzenie seksualne (przejawiające się m.in. w rozmowach, zachowaniu itp.).
zauważalne stany lękowe, zachowania agresywne albo autoagresywne, które wcześniej nie miały miejsca;
zaniedbanie małoletniego np. poprzez widoczne u niego oznaki głodu, brak higieny osobistej, brak regularnego zmieniania ubrań/butów bądź ich nieodpowiedni dobór do warunków pogodowych.
Personel Poradni poddaje analizie czynniki ryzyka świadczące o stosowaniu przemocy wobec małoletniego lub całkowicie ją wykluczające, na podstawie danych zebranych od małoletniego, jego rodziców/opiekunów prawnych, personelu przedszkola, szkoły, placówki itp.
W przypadku zauważenia symptomów stosowania przemocy wobec małoletniego, personel Poradni natychmiast powiadamia o tym Dyrektora Poradni, przekazując mu informacje o swoich wnioskach i obserwacjach.
Personel Poradni, z racji wykształcenia, posiadanej wiedzy i doświadczenia posiada szerokie możliwości w zakresie pomocy skrzywdzonemu małoletniemu.
Personel Poradni diagnozując małoletnich, w szczególności w celu określenia ich indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych, wyjaśnienia mechanizmów ich funkcjonowania w odniesieniu do zgłaszanego problemu oraz wskazania sposobu rozwiązania tego problem – zbiera informacje o sytuacji szkolnej i rodzinnej małoletniego, poddaje je starannej analizie oraz prowadzi działania zmierzające do pomocy małoletniemu i jego rodzinie.
Personel Poradni współpracuje z przedszkolami, szkołami, placówkami oraz wspiera je w rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych, jak również współpracuje z innymi organami i instytucjami prowadzącymi działalność w obszarze pomocy dziecku i rodzinie.
Personel Poradni posiada wystarczającą wiedzę, stosuje oraz egzekwuje zasady ustalone w Poradni obejmujące bezpieczne relacje małoletni – małoletni, personel – małoletni.
W przypadku zaistnienia zdarzenia, w którym osobą krzywdzącą jest osoba z personelu Poradni – osoba, która pozyskała w ww. zakresie informację – sporządza notatkę służbową dokumentującą okoliczności zdarzenia oraz przekazuje ją niezwłocznie Dyrektorowi Poradni.
Dyrektor Poradni, po uzyskaniu od pracowników informacji, o których mowa w pkt. 5 podejmuje niezwłocznie dalsze działania w sprawie dotyczącej małoletniego, w tym m.in. zawiadamia stosowne organy ścigania (policję, prokuraturę) oraz instytucje, które prowadzą działalność w obszarze pomocy dziecku i rodzinie – w związku z zagrożeniem krzywdzenia małoletniego.
Dyrektor reprezentuje ponadto Poradnię na zewnątrz w sprawach związanych z ochroną małoletnich; zatwierdza i podpisuje dokumentację służbową w ww. obszarze oraz w sposób oficjalny występuje do ośrodka pomocy społecznej, sądu (wydział rodzinny i nieletnich) oraz organów ścigania (prokuratury, policji) w związku z zagrożeniem krzywdzenia małoletniego; jest uprawniony do złożenia zażalenia na postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa w zakresie podejrzenia stosowania przemocy wobec małoletniego; podpisuje porozumienia z innymi instytucjami w zakresie współpracy interdyscyplinarnej; w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, Dyrektor Poradni jest zobowiązany do udzielenia pokrzywdzonemu małoletniemu pomocy, która ma służyć poprawie jego sytuacji oraz osób dla niego najbliższych.
Obszar dokumentacyjny obejmuje dokumentację Poradni dotyczącą małoletniego, obejmującą m.in. dane osobowe, wywiad z rodzicem/opiekunem prawnym na temat dziecka, jego wczesnego dzieciństwa, problemów szkolnych i jego potrzeb w zależności od diagnozy, opinie z przedszkola, szkoły, placówki, testy diagnostyczne, opisy diagnostów z przeprowadzonej diagnozy, informacje o wynikach diagnozy, zalecenia, opinie, orzeczenia, dokumenty z interwencji kryzysowych, zaświadczenia lekarskie, listy obecności (w przypadku terapii), dokumenty z przebiegu procesu terapii i inne dokumenty w zależności od rodzaju diagnozy i terapii.

Rozdział II

Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem
oraz zachowania niedozwolone wobec małoletnich ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb małoletnich niepełnosprawnych oraz małoletnich ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

§ 5

W ramach przyjętych standardów ochrony małoletnich określone zostają bezpieczne relacje między małoletnim a personelem Poradni, ze szczególnym uwzględnieniem zachowań niedozwolonych wobec małoletnich, w tym niepełnosprawnych i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
W bezpośrednim kontakcie z małoletnim, personel zapewnia mu poczucie komfortu psychicznego i bezpieczeństwa; uważnie obserwuje jego zachowanie i zauważa potrzeby; stosuje wobec małoletniego kulturę słowa; dostosowuje język komunikacji do jego wieku i możliwości psychospołecznych; z uwagą słucha komunikatów małoletniego i zapewnia mu swobodę wypowiedzi; przy ocenie sytuacji/zdarzenia z udziałem małoletniego nie formułuje własnych opinii, nie opiera się na osobistych odczuciach lub wrażeniach, a tylko i wyłącznie na faktach.
Personel zobowiązany jest do zachowania poufności informacji uzyskanych w związku
z wykonywaną pracą lub pełnioną funkcją dotyczących zdrowia, potrzeb rozwojowych
i edukacyjnych, możliwości psychofizycznych i innych informacji wrażliwych z punktu widzenia małoletniego i/lub jego rodziców/opiekunów prawnych.
W przypadku powzięcia informacji o skrzywdzeniu psychicznym i/lub fizycznym małoletniego, personel zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności
i wyczucia w kontaktach z nim oraz wykazania dla niego odpowiedniego poziomu zrozumienia i empatii, zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym.
Pełna ochrona prawna przed każdą formą przemocy i wykorzystania przysługuje wszystkim małoletnim korzystającym z pomocy Poradni.
Personel przestrzega zasad równego traktowania wszystkich małoletnich korzystających
z pomocy Poradni oraz ma obowiązek stanowczego reagowania na różnego rodzaju przejawy dyskryminacji oraz mowę nienawiści.
W Poradni zabronione jest/są m.in.:
naruszanie nietykalności cielesnej oraz godności osobistej małoletnich;
zachowania wobec małoletnich, które wyczerpywałyby znamiona przemocy psychicznej, w tym takie jak m.in.: upokarzanie, poniżanie, ośmieszanie, lekceważenie, zawstydzanie, używanie wyzwisk, obraźliwych komentarzy, brak uwagi i właściwego wsparcia małoletnich, zaniechania lub zaniedbania;
stosowania wobec małoletnich przemocy fizycznej;
używanie wobec małoletnich wulgarnych słów, niestosownych i ironicznych żartów, obraźliwych gestów;
wypowiadanie wobec małoletnich treści o wydźwięku seksualnym, udostępnianie im materiałów o charakterze pornograficznym, składanie propozycji o charakterze seksualnym, nawiązywanie z nimi zabronionej prawem relacji (seksualnej);
proponowanie lub częstowanie małoletnich alkoholem, wyrobami tytoniowymi i innymi używkami.
Małoletnim przysługuje prawo do prywatności. Zachowania naruszające to prawo są zabronione.
Zabronione jest komunikowanie się personelu Poradni z małoletnimi za pośrednictwem prywatnych kanałów komunikacji, w tym poczty elektronicznej (np. prowadzenie korespondencji z prywatnych adresów e-mail personelu na prywatne adresy e-mail małoletnich), profili w mediach/serwisach społecznościowych oraz komunikatorów internetowych bądź innych kanałów komunikacji.
Respektowanie zasad dotyczących zakazów, o których mowa powyżej musi być w pełni przestrzegane i nadzorowane przez wszystkie osoby, które podlegają tym zasadom.
W celu powstrzymania i wyeliminowania agresywnego zachowania, które zagraża życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu małoletniego i innych osób, personel może podjąć działania
w obronie koniecznej w zakresie niezbędnym do opanowania sytuacji. Reakcja personelu powinna być adekwatna do stopnia agresywnego zachowania.
W przypadku bezpośredniego kontaktu personelu Poradni z małoletnim należy przestrzegać poszanowania jego godności i intymności; kontakt z małoletnim nigdy nie może mieć charakteru niejawnego bądź ukrywanego oraz takiego, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany.
Dozwolony jest niezbędny kontakt fizyczny personelu Poradni z małoletnim z uwzględnieniem jego szczególnych potrzeb w sytuacjach takich jak m.in.:
pomoc terapeuty podczas ćwiczeń terapeutycznych z udziałem małoletniego;
kontakt terapeuty podczas zajęć lub diagnozy integracji sensorycznej, terapii ręki i masaży terapeutycznych;
masaż logopedyczny twarzy dziecka lub części twarzy dziecka, zakładanie elektrod na twarzy;
pomoc przy korzystaniu z toalety dziecka i związanej z tym higieny;
bieżące reagowanie na potrzeby w sytuacjach wzbudzających emocje małoletniego.

Rozdział III

Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia
krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego

§ 6

Procedura podejmowanej interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez personel Poradni
W przypadku uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego lub uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia, osoba z personelu Poradni, która powzięła taką informację sporządza notatkę służbową opisującą okoliczności zdarzenia i przekazuje ją Dyrektorowi Poradni;
Dyrektor Poradni weryfikuje uzyskane informacje i podejmuje odpowiednie działania zgodne z poniższym wariantem:
gdy małoletni doświadcza przemocy psychicznej i przemocy fizycznej należy:
niezwłocznie odseparować osobę podejrzaną o krzywdzenie małoletniego od małoletniego i zadbać o jego bezpieczeństwo,
przeprowadzić rozmowę dyscyplinującą z osobą podejrzaną o krzywdzenie małoletniego, której celem jest ustalenie przyczyn i okoliczności zaistniałej sytuacji,
sporządzić – na zaistniałą okoliczność – notatkę służbową w pełni opisującą zdarzenie,
podjąć czynności o charakterze dyscyplinarnym i/lub zakończyć współpracę
z osobą krzywdzącą małoletniego.
gdy małoletni doświadcza przemocy, która skutkuje uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym i/lub zagrożeniem jego życia należy:
niezwłocznie odseparować sprawcę przemocy od małoletniego i zadbać
o jego bezpieczeństwo,
zorganizować udzielenie pokrzywdzonemu małoletniemu pomocy medycznej, lub/oraz udzielić mu pomocy psychologicznej,
niezwłocznie powiadomić organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
sporządzić – na zaistniałą okoliczność – notatkę służbową w pełni opisującą zdarzenie,
podjąć czynności o charakterze dyscyplinarnym i zakończyć współpracę
z osobą krzywdzącą małoletniego.

Procedura podejmowanej interwencji w przypadku pozyskania przez personel Poradni informacji o podejrzeniu stosowania wobec małoletniego przemocy rówieśniczej przez innego małoletniego lub osobę nieletnią, która nie ukończyła 17 roku życia:
W przypadku uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego lub uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia, personel Poradni sporządza notatkę służbową opisującą okoliczności zdarzenia i przekazuje ją niezwłocznie Dyrektorowi Poradni;
Dyrektor Poradni weryfikuje uzyskane informacje i w zależności od oceny i wagi sytuacji podejmuje stosowne działania zgodne z poniższymi wariantami:
gdy małoletni doświadcza przemocy psychicznej i przemocy fizycznej ze strony innego małoletniego lub osoby nieletniej należy:
zadbać o bezpieczeństwo pokrzywdzonego małoletniego,
udzielić pokrzywdzonemu małoletniemu pomocy i wsparcia przez specjalistę/specjalistów zatrudnionych w Poradni,
poinformować o zdarzeniu rodziców/opiekunów prawnych sprawcy krzywdzenia oraz rodziców/opiekunów prawnych krzywdzonego małoletniego oraz przeprowadzić z nimi rozmowę,
sporządzić – na zaistniałą okoliczność – notatkę służbową w pełni opisującą zdarzenie,

w razie potrzeby – powołać zespół interwencyjny,
opracować zindywidualizowany plan pomocy dla pokrzywdzonego małoletniego oraz plan naprawczy dla małoletniego lub nieletniego sprawcy przemocy,
w przypadku pozyskania informacji o powtarzającej się i nasilającej przemocy – Dyrektor Poradni może powiadomić właściwy miejscowo sąd rejonowy (wydział rodzinny i nieletnich).
gdy małoletni doznaje ze strony innego małoletniego lub osoby nieletniej przemocy, która skutkuje uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym i/lub zagrożeniem jego życia należy:
jeżeli sytuacja tego wymaga – niezwłocznie odseparować sprawcę przemocy od małoletniego i zadbać o jego bezpieczeństwo,
zorganizować udzielenie pokrzywdzonemu małoletniemu pomocy medycznej lub/oraz udzielić pomocy psychologicznej,
powiadomić organy ścigania (policje, prokuraturę) i właściwy miejscowo sąd rejonowy (wydział rodzinny i nieletnich),
poinformować o zdarzeniu rodziców/opiekunów prawnych sprawcy krzywdzenia oraz rodziców/opiekunów prawnych krzywdzonego małoletniego oraz przeprowadzić z nimi rozmowę,
sporządzić – na zaistniałą okoliczność – notatkę służbową w pełni opisującą okoliczności zdarzenia;
powołać zespół interwencyjny (przez Dyrektora Poradni);
opracować zindywidualizowany plan pomocy dla pokrzywdzonego małoletniego.

Procedura podejmowanej interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez rodzica, opiekuna prawnego lub inną osobę dorosłą mieszkająca z małoletnim:
gdy małoletni jest zaniedbany i istnieje ryzyko dysfunkcji rodziców/opiekunów prawnych należy:
zadbać o bezpieczeństwo małoletniego,
przeprowadzić rozmowę z rodzicem/opiekunem prawnym lub rodzicami/opiekunami prawnymi wskazując możliwość uzyskania pomocy psychologicznej oraz materialnej,
udokumentować przeprowadzoną rozmowę w formie notatki służbowej,
powiadomić właściwe instytucje prowadzące działalność w obszarze pomocy dziecku i rodzinie,
monitorować sytuację domową małoletniego.
gdy małoletni doświadcza przemocy psychicznej lub przemocy fizycznej należy:
zadbać o bezpieczeństwo małoletniego,
udzielić pokrzywdzonemu małoletniemu pomocy psychologicznej,
w zależności od oceny i wagi zdarzenia – przeprowadzić rozmowę z rodzicami/opiekunami prawnymi i przekazać im informacje dotyczące konsekwencji prawnych stosowania przemocy wobec małoletniego oraz roli i obowiązków Poradni w zakresie zawiadamiania o podejrzeniu stosowania przemocy organów ścigania (policji, prokuratury) oraz sądu (wydział rodzinny i nieletnich) lub powiadomić o sprawie organy ścigania i sąd,
sporządzić – na zaistniałą okoliczność – notatkę służbową w pełni opisującą zdarzenie,
w zależności od oceny sytuacji – powołać zespół interwencyjny (przez Dyrektora Poradni).
ponadto, zgłosić sprawę do właściwych organów uprawnionych do wszczynania procedury „Niebieskie Karty”.
gdy małoletni doświadcza przemocy, która skutkuje uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym i/lub zagrożeniem jego życia należy :
zadbać o bezpieczeństwo małoletniego,
zorganizować udzielenie pokrzywdzonemu małoletniemu pomocy medycznej lub/oraz udzielić mu pomocy psychologicznej,
niezwłocznie powiadomić organy ściągania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz złożyć wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu,
sporządzić – na zaistniałą okoliczność – notatkę służbową w pełni opisującą zdarzenie,
powołać zespół interwencyjny (przez Dyrektora);
zgłosić sprawę do właściwych organów uprawnionych do wszczynania procedury „Niebieskie Karty”.

§ 7

Zespół interwencyjny

W szczególnych przypadkach, Dyrektor Poradni może powołać zespół interwencyjny.
Do zadań Zespołu interwencyjnego należy:
zebranie gruntownego wywiadu w obszarze sytuacji rodzinnej małoletniego na podstawie przeprowadzonych rozmów z małoletnim, jego rodzicami/opiekunami prawnymi, nauczycielami;
udokumentowanie zebranych informacji w postaci notatek służbowych
i przedłożenie ich do zapoznania Dyrektorowi Poradni; w notatce służbowej powinna zostać dokładnie opisana rozmowa z małoletnim, która będzie uwzględniała najważniejsze informacje, a zwłaszcza określenia używane przez małoletniego; opisane powinny być w niej również uczucia jakie towarzyszą małoletniemu; przy sporządzaniu dokumentacji w tym obszarze obowiązuje zasada pełnej rzetelności;
sporządzenie planu pomocy małoletniemu, który jest adekwatny do zebranych podczas wywiadu informacji.
Zespół interwencyjny powołany w Poradni przygotowuje plan pomocy małoletniemu, który obejmuje proces zapewnienia bezpieczeństwa małoletniego oraz opracowany projekt wsparcia uwzględniający specyfikę sytuacji.
W skład zespołu interwencyjnego wchodzą osoby – specjaliści, pracownicy merytoryczni powołani przez Dyrektora Poradni.
Zespół interwencyjny ustala z rodzicami/opiekunami prawnymi plan pomocy małoletniemu, który określa sposoby powstrzymania przemocy wobec niego oraz ustala szczegółowy harmonogram korzystania ze wsparcia osób i instytucji wspierających rodzinę w obliczu stosowanej przemocy wobec małoletniego.

§ 8

Plan pomocy małoletniemu

Plan pomocy małoletniemu, który jest ofiarą przemocy ma charakter zindywidualizowany, przygotowywany jest w oparciu o konkretną sytuację oraz realizowany przez powołany w Poradni zespół interwencyjny lub przez osoby wyznaczone przez Dyrektora Poradni.
Do przykładowych czynności jakie należy podjąć w tym obszarze należą:
podjęcie działań mających zapewnić bezpieczeństwo małoletniemu;
w szczególnych przypadkach – przeprowadzenie rozmowy interwencyjnej
z rodzicem/opiekunem prawnym lub sprawcą przemocy wobec małoletniego, która polega na bezpośredniej jego konfrontacji z dowodami jednoznacznie wskazującymi na krzywdzenie małoletniego oraz poinformowanie o działaniach jakie podejmie w sprawie Poradnia;
analiza dokumentacji wytworzonej w związku z zaistniałym zdarzeniem;
postawienie diagnozy odnoszącej się do krzywdy doznanej przez skrzywdzonego małoletniego; ustalenie jego indywidualnych potrzeb w obszarze m.in. zdrowia psychicznego, funkcjonowania emocjonalno-społecznego, jak również w obszarze prawnym i socjalnym.
objęcie małoletniego specjalistyczną pomocą psychologiczną, terapeutyczną w formie dostosowanej do jego potrzeb, której celem jest złagodzenie objawów skrzywdzenia u małoletniego, przywrócenie mu równowagi emocjonalnej, poczucia bezpieczeństwa itp.;
wspieranie rodziców/opiekunów prawnych małoletniego, w tym poinformowanie ich o możliwości uzyskania pomocy oferowanej przez placówki opiekuńczo-wychowawcze wsparcia dziennego;
objęcie rodziców/opiekunów prawnych pomocą psychologiczno-pedagogiczną
w formie porad, konsultacji, warsztatów i szkoleń;
powiadomienie sądu rejonowego (wydział rodzinny i opiekuńczy) o sytuacji małoletniego;
jeżeli istnieje taka potrzeba – skierowanie małoletniego do innej specjalistycznej placówki pomocy małoletnim;

Rozdział IV

Procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego oraz zawiadamianie sądu opiekuńczego

§ 9

W przypadku powzięcia informacji o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, Dyrektor Poradni składa zawiadomienie do organów ścigania (policji, prokuratury). Zawiadomienie składane jest na podstawie zebranych przez personel Poradni materiałów i informacji.
W sytuacji, gdy Dyrektor Poradni ma podejrzenie co do sposobu wykonywania przez rodziców władzy rodzicielskiej, która obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad małoletnim i majątkiem małoletniego oraz do wychowania małoletniego z poszanowaniem jego godności i praw oraz władza ta powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro małoletniego i interes społeczny – ma on obowiązek zawiadomienia sądu o naruszeniu przez rodziców sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej.
W przypadku, gdy Poradnia w związku z prowadzoną działalnością weszła w posiadanie informacji o popełnieniu przestępstwa na szkodę małoletniego, Dyrektor Poradni jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o powyższym fakcie organy ścigania (policję lub prokuraturę) oraz przedsięwziąć niezbędne czynności w celu niedopuszczenia do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa do czasu przybycia ww. organu lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia.

Rozdział V

Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów ochrony małoletnich do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania

§ 10

Poradnia udostępnia wdrożone standardy ochrony małoletnich w wersji pełnej oraz wersji skróconej (załącznik nr 1 i załącznik nr 2 do niniejszego dokumentu) przeznaczonej dla małoletnich na swojej stronie internetowej.
Standardy Ochrony Małoletnich w wersji pełnej i skróconej są dostępne/wywieszone w budynku Poradni – w sekretariacie oraz w ogólnodostępnym miejscu w poczekalni Poradni.

Rozdział VI

Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielaniu mu wsparcia

§ 11

Osobami odpowiedzialnymi za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu jest każda osoba z personelu/pracowników Poradni, do której małoletni zgłosi się o pomoc.
Osoba, do której małoletni zwrócił się o pomoc wypełnia „Kartę zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich” stanowiącą załącznik nr 5 do niniejszego dokumentu.

Rozdział VII

Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego

§ 12

Zdarzenia dotyczące ujawnionych bądź zgłoszonych incydentów lub zdarzeń, które zagrażają dobru małoletniego dokumentowane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej sporządzająca je osoba opatruje własnoręcznym podpisem. W ramach prowadzonych czynności sporządza się:
notatki służbowe;
raporty;
„Kartę zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich”.
Dokumentacja z zakresu ujawnionych i zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego przechowywana jest w Poradni.

Rozdział VIII

Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone

§ 13

Zachowania niedozwolone w relacjach pomiędzy małoletnimi – uczestnikami terapii obejmują zjawiska, mające na celu spowodowanie bólu i cierpienia zarówno fizycznego, jak i psychicznego u drugiej osoby, należą do nich np.:
agresja fizyczna, która obejmuje m.in.:
bójki pomiędzy małoletnimi,
uderzanie,
kopanie,
policzkowanie,
opluwanie,
wszelkie inne działania powodujące fizyczny ból.
agresja słowna, która obejmuje m.in.:
używanie wulgarnych słów, gestów i żartów,
czynienie obraźliwych uwag,
nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej,
wykorzystywanie wobec drugiego małoletniego przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).

3) cyberprzemoc, która obejmuje m.in.:

publikowanie poniżających filmów lub zdjęć w sieci,
publikowanie ośmieszających, wulgarnych komentarzy i postów,
podszywanie się pod inne osoby,
włamanie na czyjeś konto społecznościowe,
prześladowanie, zastraszanie, nękanie za pomocą sieci Internet, telefonu, wiadomości sms itp.

Rozdział IX

Procedura postępowania w przypadku agresywnego zachowania małoletniego

§ 14

Personel Poradni będący bezpośrednim świadkiem agresywnego zachowania małoletniego, jest zobowiązany do realizacji następujących czynności:
niezwłocznego podjęcia reakcji słownej na zaistniałą sytuację;
w przypadku terapii grupowej – odizolowania zachowującego się agresywnie małoletniego od innych małoletnich uczestniczących w terapii z zachowaniem bezpieczeństwa własnej osoby;
jeśli zachodzi taka potrzeba – udzielenia niezbędnej pomocy pokrzywdzonemu małoletniemu;
zapewnienia bezpieczeństwa pozostałym małoletnim;

W sytuacji, kiedy nie ma możliwości opanowania agresywnego zachowania małoletniego, personel Poradni może zadecydować o wezwaniu służb medycznych i/lub Policji w celu podjęcia interwencji. Następnie niezwłocznie informuje o tym fakcie Dyrektora Poradni oraz wypełnia na tę okoliczność Kartę zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich stanowiącą załącznik nr 5 do niniejszego dokumentu.
W przypadku popełnienia przestępstwa wobec małoletniego na terenie Poradni, personel zobowiązany jest nie dopuścić do zatarcia dowodów oraz śladów popełnionego przestępstwa.
Personel Poradni zobowiązany jest zawiadomić o zdarzeniu rodziców/opiekunów prawnych małoletniego przekazując im informacje o okolicznościach zdarzenia.
Gdy o krzywdzenie małoletniego podejrzewani są jego rodzice/opiekunowie prawni personel Poradni zgłasza ten fakt do właściwych organów uprawnionych do wszczynania procedury „Niebieskie Karty”.

Rozdział X

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet

§ 15

Małoletni powinien być uświadamiany w zakresie cyfrowych zagrożeń i ryzyka wynikającego z rejestrowania swojej prywatnej aktywności w sieci przez aplikacje i algorytmy, ale także podejmowanych przez siebie działań w Internecie; obszar ten obejmuje:
lajkowanie określonych stron,
korzystanie z aplikacji randkowych, na których może spotkać dorosłych oraz innych małoletnich,
obserwowanie określonych stron lub osób w mediach społecznościowych,
niewłaściwe ustawienia prywatności posiadanych kont.
Małoletni powinien być świadomy z jakimi skutkami wiąże się hejt w Internecie.
Małoletni nie powinien ufać osobom poznanym za pośrednictwem Internetu.
Małoletni nie powinien spotykać się z osobami poznanymi przez Internet.
Małoletni powinien niezwłocznie poinformować rodziców/opiekunów prawnych
o każdej propozycji spotkania otrzymanej od nieznanych osób w Internecie.
Małoletni nie powinien przekazywać swoich danych osobowych nieznanym osobom
w Internecie.
Komunikatory internetowe używane przez małoletniego powinny służyć mu jedynie do kontaktów ze znajomymi.
Rodzice/opiekunowie prawni małoletniego są odpowiedzialni za kontrolę aktywności
w sieci ich dziecka, w tym monitorowanie komunikatorów internetowych używanych przez ich dziecko.

Rozdział XI

Procedury ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie

§ 16

W miarę możliwości personel Poradni powinien przekazywać małoletnim treści w zakresie bezpiecznego korzystania z sieci w celu wyeliminowania możliwości ich skrzywdzenia w wyniku cyberprzemocy albo wykorzystania.
W przypadku, gdyby personel Poradni powziął informacje, że zaistniało zagrożenie dla bezpieczeństwa małoletniego w Internecie lub byłby on wykorzystywany lub krzywdzony za pośrednictwem sieci ma obowiązek podjąć niezwłoczne działania mające na celu jego dobro.

Rozdział XII

Ochrona danych osobowych, w tym wizerunku małoletniego

§ 17

W Poradni, dane osobowe małoletnich są chronione na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, s. 1, sprost.: Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, s. 2), ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 ze zm.) oraz innych przepisów szczególnych dotyczących przetwarzania danych osobowych.
1. Wizerunek małoletniego podlega ochronie na podstawie:
Rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1;
ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.);
ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r o prawie autorskim i prawach pokrewnych
(t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2509).
Zabronione jest utrwalanie i wykorzystywanie wizerunku małoletnich przez personel Poradni dla celów prywatnych i zawodowych.
Personel Poradni powinien dysponować zgodą rodziców/opiekunów prawnych na przetwarzanie danych małoletniego w zakresie wizerunku, o której jest mowa w art. 7 RODO oraz ich zgodą na rozpowszechnianie wizerunku .zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509).
Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku powinna zawierać informacje gdzie wizerunek małoletniego będzie publikowany i w jakim celu wykorzystywany.
Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku małoletniego, o której mowa w ust. 4 nie jest wymagana w sytuacji, w której wystąpią okoliczności, o których mowa w art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym „Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza”.

Rozdział XIII

Procedura weryfikacji przyszłego personelu

§ 18

Pracodawca, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 13 maja 2016 r.
o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.) – przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi – uzyskuje informacje, czy dane takiej osoby są zamieszczone w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.
Informacje, o których mowa w pkt 1, pracodawca utrwala w formie wydruku
i załącza do dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi.
Osoba, o której mowa w pkt 1, składa pracodawcy lub innemu organizatorowi oświadczenie o państwie lub państwach, w których zamieszkiwała w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, oraz jednocześnie przedkłada pracodawcy lub innemu organizatorowi informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi.
Oświadczenie, o którym mowa w pkt 3, składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Osoba, o której mowa w pkt 1, przedkłada pracodawcy lub innemu organizatorowi informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600), lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego. Informację tę, pracodawca lub inny organizator załącza do dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do działalności, o której mowa w pkt 1.
Wykonanie obowiązków, o których mowa w pkt 1 – 5, nie jest wymagane przed dopuszczeniem do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi, członka rodziny małoletniego, lub osoby znanej osobiście rodzicowi małoletniego albo przedstawicielowi ustawowemu małoletniego, gdy jest ona wykonywana w stosunku do małoletniego dziecka, którego rodzic albo przedstawiciel ustawowy są dopuszczającymi do działalności.
Przez członka rodziny, o którym mowa w pkt 6, należy rozumieć osobę spokrewnioną albo osobę niespokrewnioną, pozostającą w faktycznym związku oraz wspólnie zamieszkującą i gospodarującą.

Rozdział XIV

Monitoring stosowania procedur – standardy ochrony małoletnich

oraz zasady ich przeglądu i aktualizacji

§19

Przeprowadzanie skutecznego monitoringu w zakresie realizacji procedur związanych ze standardami ochrony małoletnich, ich przeglądu i aktualizacji jest istotnym zadaniem Poradni.
Osobą odpowiedzialną za procedurę określoną w standardach ochrony małoletnich w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Grójcu jest Dyrektor Poradni – Pani Aleksandra Jałoszyńska.
Dyrektor Poradni jako osoba odpowiedzialna za procedurę określoną w standardach ochrony małoletnich:
monitoruje realizację przyjętych procedur standardów ochrony małoletnich, proponuje w nich zmiany oraz reaguje na sygnały o ich naruszeniu, jak również prowadzi Rejestr zgłoszeń zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu małoletnich stanowiący załącznik nr 6 do niniejszego dokumentu;
przeprowadza wśród personelu, co najmniej raz na 2 lata, ankietę monitorującą poziom realizacji standardów ochrony małoletnich w Poradni. Ankieta stanowi załącznik nr 3 do niniejszego dokumentu;
opracowuje i poddaje szczegółowej analizie wypełnione ankiety oraz przygotowuje pisemny raport z przeprowadzonych czynności.
Przeprowadzenie ankiety ma na celu zebranie od personelu informacji w zakresie niezbędnym do aktualizacji przyjętych procedur standardów ochrony małoletnich w oparciu o ich stosowanie w praktyce i pojawiające się w związku z tym potrzeby ich uzupełnienia lub wprowadzenia istotnych zmian, a ponadto wskazanie ewentualnych naruszeń procedur.
Aktualizacja i ocena standardów ochrony małoletnich odbywa się nie rzadziej niż raz na 2 lata i jest realizowana przez Dyrektora oraz dokumentowana za pomocą notatki.

Rozdział XV

§ 20

Od osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu Poradni do stosowania standardów nie jest wymagana wiedza specjalistyczna, jednakże wymaga się od niej pełnej znajomości przyjętych standardów ochrony małoletnich oraz stosowania ich w praktyce, jak również systematycznego pogłębiania wiedzy z zakresu szeroko pojętej problematyki ochrony małoletnich.
Personel powinien zostać przygotowany do stosowania standardów ochrony małoletnich oraz zapoznany z treścią przyjętej w Poradni procedury.
Osoba wskazana w ust. 1 jest zobowiązana do zapoznania z przyjętymi standardami ochrony małoletnich personelu (w wersji pełnej), a ponadto udostępnienia, w miejscach wskazanych w niniejszym dokumencie, treści standardów dla rodziców/opiekunów prawnych oraz małoletnich w celu umożliwienia zaznajomienia się z nimi i ich stosowania.
Personel Poradni jest zobowiązany zapoznać się ze standardami ochrony małoletnich i potwierdzić ten fakt własnoręcznym podpisem w Wykazie osób zapoznanych ze standardami ochrony małoletnich stanowiącym załącznik nr 4 do niniejszego dokumentu.

Rozdział XVI

Przepisy końcowe

Standardy ochrony małoletnich wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Rozdział XVII

Wykaz załączników

Załącznik nr 1 – Standardy Ochrony Małoletnich – wersja skrócona dla małoletnich (dzieci starsze i młodzież);

Załącznik nr 2 – Standardy Ochrony Małoletnich – wersja skrócona dla małoletnich (dzieci młodsze),

Załącznik nr 3 – Ankieta dotycząca ochrony małoletnich,

Załącznik nr 4 – Wykaz osób zapoznanych ze standardami ochrony małoletnich.

Załącznik nr 5 – Karta zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich,

Załącznik nr 6 – Rejestr zgłoszeń zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu małoletnich.

Na Skróty

Regulaminy